2026-11-01
برنامهای که بسته میشه و همهی دادههاش پاک میشه، به درد نمیخوره. تصور کن هر بار وارد اینستاگرام میشدی و پستهات نبود. دیتابیس همون جاییه که دادهها زنده میمونن.
یه جای منظم برای نگهداری دادهها، که بشه سریع و امن ازش خوند و روش نوشت. مثل یه فایل اکسل خیلی قویتر، که چند نفر همزمان میتونن باهاش کار کنن و برای میلیونها ردیف هم جواب میده.
بیشتر دیتابیسهای رایج (مثل PostgreSQL و MySQL) داده رو توی جدول نگه میدارن. فرض کن جدول users داریم:
| id | name | phone | |---|---|---| | 1 | سارا | ۰۹۱۲… | | 2 | علی | ۰۹۳۵… |
id یه شمارهی یکتاست که هر ردیف رو مشخص میکنه؛ بهش میگیم کلید اصلی.حالا فرض کن میخوای سفارشها رو هم ذخیره کنی. اسم کاربر رو توی هر سفارش تکرار نمیکنی؛ فقط user_id رو میذاری:
| id | user_id | amount | |---|---|---| | 10 | 1 | 250000 | | 11 | 1 | 90000 | | 12 | 2 | 120000 |
user_id اینجا کلید خارجی هست: اشاره میکنه به یه ردیف توی جدول دیگه. به این میگن رابطه. اگه اسم سارا عوض بشه، فقط یه جا باید عوضش کنی.
SQL زبان سؤال پرسیدن از دیتابیسه. چندتا نمونه:
-- همهی کاربرها
SELECT * FROM users;
-- سفارشهای بالای صد هزار تومان
SELECT * FROM orders WHERE amount > 100000;
-- کاربر جدید
INSERT INTO users (name, phone) VALUES ('مریم', '0912...');
-- ویرایش
UPDATE users SET name = 'سارا احمدی' WHERE id = 1;
-- حذف
DELETE FROM orders WHERE id = 12;
دقت کن WHERE رو توی UPDATE و DELETE یادت نره. بدون اون، کار روی همهی ردیفها انجام میشه. این یکی از معروفترین اشتباههای تازهکارهاست.
کاربر مستقیم با دیتابیس کار نداره. زنجیره اینه:
بیشتر فریمورکها (مثل Django) یه لایه دارن به اسم ORM که بهت اجازه میده بهجای نوشتن SQL، با کد پایتون با جدولها کار کنی.
SELECT بخون.JOIN بنویس که سفارشها رو با اسم کاربر نشون بده.وقتی بفهمی دادهها کجا و چطور ذخیره میشن، نصف مفهومهای بکاند برات روشن میشه.
میخوای بیشتر بدونی؟ مسیر «مسیر تخصصی Backend Developer با Python و Django» رو رجیستر کن.
برای یادگیری عملیتر: مسیر تخصصی Backend Developer با Python و Django